Podróże w ciąży okiem ginekologa

 

Podróże w ciąży okiem ginekologa

 

Co do zasady podróżowanie w ciąży nie jest przeciwwskazane, ważny jest natomiast cel podróży, który usprawiedliwia taką decyzję. Każda ciąża jest inna i różne będą zatem zasady bezpieczeństwa. W ciążach powikłanych, np. zagrażającym porodem przedwczesnym, łożyskiem przodującym, niewydolnością szyjki macicy, należy powstrzymać się od podróży. W ciążach mnogich konieczne jest szczególne zachowanie ostrożności. Warto zatem przed podróżą zasięgnąć opinii lekarza prowadzącego ciążę. Jest to osoba, która najwięcej wie o zagrożeniach w konkretnym przypadku i najlepiej doradzi czy i jak podróżować, jak się do takiej podróży przygotować i jaki środek transportu wybrać.

Wybierając cel podróży należy pamiętać, że ciąża może istotnie wpływać na wydolność organizmu. Odradza się zatem wycieczki z intensywnym zwiedzaniem, wyczerpującymi i ekstremalnymi sportami, jak np. nurkowanie czy surfowanie. Ważny jest też klimat. Z uwagi na przyspieszony metabolizm w ciąży, podróże w rejony o gorącym i wilgotnym klimacie nie są zalecane. Panuje również przekonanie, że niekorzystnie dla kobiety ciężarnej wpływają wycieczki w wysoko położone miejsca. W takiej sytuacji powinno się rozłożyć podróż na raty, stopniowo zwiększając wysokość o ok. 500-600 m. Kolejnym problemem dla ciężarnej będzie wyjazd do krajów rozwijających się, o niskim statucie socjoekonomicznym, do miejsc o zwiększonym ryzyku sanitarnym. Ciężarnym nie zaleca się szczepień w kierunku chorób tropikalnych (np. żółta febra, dur brzuszny, japońskie zapalenie mózgu), ponieważ stosuje się w nich żywe, atenuowane wirusy lub nie są do końca znane wszystkie skutki dla organizmu ciężarnej. Konsekwencje mniej groźnych infekcji, np. przewodu pokarmowego i związanych z nimi wymiotami i/lub biegunką mogą skutkować odwodnieniem organizmu i zaburzeniami elektrolitowymi, które już mogą zaszkodzić rozwijającemu się dziecku. W niektórych krajach popularna jest dość egzotyczna dla nas kuchnia, np. surowe owoce morza lub rzadkie pleśniowe sery, które mogą być źródłem poważnej infekcji i zagrożenia dla ciąży. Zatem jakie kraje i kierunki powinny być bezpieczne? Najlepsze dla ciężarnej kobiety będą rejony o umiarkowanym klimacie, z dobrą (lub chociaż łatwo osiągalną) opieką medyczną, np. kraje Europy (Francja, Grecja, Włochy, Portugalia), ale jak nie ma przeciwwskazań, mogą być i dalsze podróże: Stany Zjednoczone, Kanada, Wyspy Kanaryjskie, Turcja, Tajlandia i Bali poza sezonem, a nawet miasta typu Singapur czy Hongkong. Podróżowanie po Polsce to też dobry wybór, gdyż zazwyczaj nie ma konieczności lotu samolotem, a czasy przejazdów są krótkie.

Najlepiej planować wyjazd w drugim trymestrze ciąży. Pierwszy trymestr to dla większości kobiet ciężarnych okres gorszego samopoczucia (poranne mdłości czy wymioty, senność). Dodatkowo w pierwszych miesiącach ciąży częściej dochodzi do krwawień, co może wymagać konsultacji ginekologa, a ściśle między 11. a 14. tygodniem ciąży wykonuje się badania prenatalne. Natomiast w trzecim trymestrze ciąży duża macica ogranicza mobilność, nasila się zmęczenie, okresowo występuje duszność, bóle kręgosłupa, stawów biodrowych i niekiedy dość przykre obrzęki. Oczywiście każda ciąża jest inna zatem kiedy podróżować to jest to indywidualna kwestia. Dlatego lepiej nie planować wyjazdów z dużym wyprzedzeniem, należy zwracać uwagę na nasilenie dolegliwości a przed zakupem biletów i rozpoczęciem snucia planów – porozmawiać ze swoim lekarzem prowadzącym.

Przed podróżą warto się też zastanowić nad drogą transportu. Wyjazd samochodem to jeden z najwygodniejszych sposobów przemieszczania się w ciąży. Pozwala na swobodne przemieszczanie się, wybór trasy, czasu przejazdu, przerwy w podróży. Do bagażnika można spakować praktycznie dowolny bagaż. Istotnie jest jednak kilka zasad. Należy przede wszystkim zapinać pasy, mimo, że kodeks drogowy pozwala kobietom w zaawansowanej ciąży na jazdę bez zapiętych pasów. Zapięte pasy chronią ciężarną i jej dziecko podczas wypadku. Prawidłowo ułożone i dociągnięte pasy nie zaszkodzą przy hamowaniu. Dopuszczalne jest zastosowanie specjalnego adaptera do pasów dla kobiet w ciąży, który układa pas tak, by nie ugniatać brzucha. Kierownica powinna być ustawiona wyżej, z daleka od brzucha. W podróży należy unikać stania w korkach z uwagi na zanieczyszczenie powietrza. Kobieta w zaawansowanej ciąży powinna jednak zrezygnować z prowadzenia samochodu. Duży brzuch utrudnia manewrowanie kierownicą. Istnieje też większe ryzyko utraty panowania nad samochodem i w konsekwencji wypadku z uwagi na możliwość rozproszenia uwagi przez dolegliwości ciążowe (np. skurcze macicy czy silniejsze ruchy dziecka) lub nawet zasłabnięcie. Zajmując miejsce pasażera należy pamiętać o odpowiednim ułożeniu. Siedzenie dobrze jest odsunąć maksymalnie dla swobody ruchu nóg.

Podróż pociągiem jest również bardzo wygodna dla kobiety ciężarnej, ponieważ w każdej chwili można wstać i się przespacerować. Warto kupić bilet z wybranym miejscem lub kuszetkę, gdy przejazd planowany jest nocą. Jeśli w przedziale będzie mało osób, da się wtedy swobodnie wyciągnąć nogi na sąsiednie siedzenie. Dużą zaletą jest toaleta, z której w razie potrzeby można bez problemu skorzystać. W pociągu dostępny jest często wagon restauracyjny. Warto zabrać jednak coś do picia i jedzenia na podróż. Wadą pociągu jest to, że niestety nie w każde miejsce można dojechać pociągiem i konieczne są przesiadki lub łączenie środków transportu.

Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, podróż samolotem nie niesie ryzyka dla matki i dziecka. Najbezpieczniejszym okresem na latanie jest drugi trymestr ciąży. Należy unikać latania po 32.tygodniu ciąży ze względu na możliwość przedwczesnego porodu oraz w pierwszym trymestrze, z uwagi na możliwość plamienia czy krwawienia. Przed podróżą warto sprawdzić przepisy wybranej linii lotniczej. Niektórzy przewoźnicy wymagają zgody lekarza prowadzącego ciążę do 32. tygodnia ciąży, natomiast powyżej 32. tygodnia ciąży lekarz musi już koniecznie wypełnić specjalny formularz MEDIF. Większość linii lotniczych nie zgadza się na podróż ciężarnych po 37. tygodniu ciąży, podobne problemy może stwarzać także towarzystwo ubezpieczeniowe. Każda osoba podróżująca samolotem jest narażona na niewielkie promieniowanie jonizujące, ale sporadyczna podróż nie stanowi zagrożenia dla matki czy dziecka. Także przechodzenie przez skaner w bramce bezpieczeństwa i zapinanie pasów w samolocie jest bezpieczne, a nawet obowiązkowe. Z uwagi na zwiększone ryzyko zapalenia żył, zakrzepicy i obrzęków zaleca, by chociaż raz na godzinę lotu wstać i rozruszać nogi. Warto zatem poprosić o miejsce przy przejściu. Pożądane jest również luźne, nieuciskające kończyn dolnych ubranie oraz zdejmowanie obuwia podczas siedzenia. W przypadku występowania zwiększonego ryzyka żylnej choroby zakrzepowej, niezależnie od długości lotu, konieczne może być podawanie heparyny – w dniu lotu i przez kilka następnych dni. Koniecznie należy przedyskutować taką profilaktykę z lekarzem prowadzącym. W trakcie lotu należy również zadbać o prawidłowe nawodnienie organizmu. Przeciwwskazanie do podróży lotniczych mogą stanowić: zwiększone ryzyko wcześniejszego porodu, nasilona anemia (poziom hemoglobiny poniżej 8,0 g/dl), krwawienie z dróg rodnych, istotna choroba układu sercowo-naczyniowego, powodująca problemy z oddychaniem.

Podróż autokarem to najmniej wygodny sposób przemieszczania się dla kobiety w ciąży, szczególnie gdy trasa jest długa i pojazd nie jest wyposażony w klimatyzację (lub nawiew jest popsuty). Siedzenia w autokarze są bardzo niewygodne, ponieważ siedzenia ustawione są blisko siebie i nie można swobodnie rozprostować nóg. Podobnie jak w przypadku lotu samolotem dłuższe przebywanie w jednej pozycji może spowodować powstanie bolesnych obrzęków, a czasem nawet do zapalenia zakrzepowego żył. Najlepsze miejsca dla ciężarnej to środek autokaru, gdzie wibracje i bujanie są najmniejsze. Dużym problemem dla przyszłej mamy jest także brak swobodnego dostępu do toalety. Niestety niewiele autokarów posiada czynną toaletę. W trakcie postojów koniecznie należy skorzystać z możliwości wyjścia z pojazdu i krótkiego spaceru.

Planując podróż warto pamiętać o zabraniu ze sobą odpowiedniego zapasu leków i witamin. Chodzi zarówno o leki przepisane przez lekarza, jak i te wydawane bez recepty – ciążowe witaminy czy środki, które zwykle przydają się podczas podróży (np. rozkurczowe, przeciwgorączkowe). Na miejscu może się bowiem okazać, że leki, które akurat są potrzebne, są trudno dostępne. Do bagażu podręcznego koniecznie należy zabrać kopię karty ciąży oraz dokumentację z informacjami o wynikach badań (w tym USG), chorobach, alergiach, grupie krwi. W kryzysowej sytuacji może przydać się lista osób, z którymi można by się skontaktować (lekarz, najbliższa rodzina – nazwiska i numery telefonów).

Przed wyjazdem należy wykupić lub sprawdzić swoje ubezpieczenie podróżne na wypadek  konieczności pomocy medycznej, w szczególności upewnić się czy polisa gwarantuje pokrycie kosztów ewentualnego porodu. Większość ubezpieczycieli nie finansuje porodu, który odbędzie się w wyznaczonym wcześniej terminie. Podobnie nie można także liczyć na sfinansowanie zabiegów i badań, jeżeli podróż odbyła się mimo medycznych przeciwwskazań. Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje darmową Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) wszystkim obywatelom ubezpieczonym w NFZ. Karta jest ważna przez dwa miesiące na terenie krajów członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii i uprawnia do korzystania z opieki medycznej na takich samych zasadach co obywatele danego państwa. Więcej informacji można znaleźć na stronach www.nfz.gov.pl.

Andrzej Jaworowski - #maluszekwpodrozydr n. med. Andrzej Piotr Jaworowski – specjalista ginekolog-położnik. Asystent- nauczyciel akademicki w Klinice Położnictwa i Perinatologii Katedry Ginekologii i Położnictwa Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Naukowe osiągnięcia są związane z badaniami dotyczącymi patologii ciąży. Zainteresowania naukowe obejmują w szczególności zagadnienia dotyczące opieki okołoporodowej, powikłań po cięciu cesarskim oraz psychologicznych aspektów związanych z ciążą. W swojej praktyce zawodowej zwraca szczególną uwagę na uwzględnieniu indywidualnych potrzeb kobiet w zakresie ponadstandardowej opieki medycznej zwłaszcza przy prowadzeniu ciąży. Ekspert Świadomej Mamy.

 

 


 

Organizator

Lionelo

Partnerzy

Maluszek w podróży - partner akcji

Maluszek w podróży - partner akcji

Empik foto

 

Sponsorzy

 

Maluszek w podróży - współpraca

Dolina Charlotty - #maluszekwpodróży

#maluszekwpodróży

Współpraca

Świadoma mama - #maluszekwpodróży

Potrzeby dziecka - ekspert Maluszek w podróży

Dietetyka Smyka - ekspert Maluszek w podróży

Trasa dla Bobasa

Media

Maluszek w podróży - patron medialny

Dziecko, zakupy i my - #maluszekwpodróżyMaluszek w podróży - patron medialnyM jak Mama - #maluszekwpodróżyMint Mag - Maluszek w podróżyMaluszek w podróży - patron medialny

Mama Klub - patronat #maluszekwpodróżyDom na Głowie - partner #maluszekwpodróży

Multirodzice - patron medialny #maluszekwpodróży

E-szkrab - patronat medialny #maluszekwpodróży

Instagram

Oznacz swoje zdjęcie na Instagramie hashtagiem #maluszekwpodróży!

Something is wrong.
Instagram token error.